A huge collection of 3400+ free website templates www.JARtheme.COM WP themes and more at the biggest community-driven free web design site


Το Γυναικόκαστρο στην Τέχνη

«Αν θες να γίνεις βασιλιάς της πλάσης
Ανέβα πάνω στην ψηλή κορφή του κάστρου
Που λένε Γυναικόκαστρο
Εκεί επάνω βγες να νιώσεις
Δεσμώτης-βασιλιάς»
(Θεόδοτος)

Το Γυναικόκαστρο και η πολυτάραχη ιστορία του έχουν αποτυπωθεί με διάφορους τρόπους και στην τέχνη, τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα.
Διάσημο είναι πλέον το ποίημα που αναφέρεται στο μύθο της Μαρουλίας, άγνωστου ποιητή που αναφέρεται σε πολλά ιστορικά συγγράμματα και βιβλία σχετικά με την περιοχή.

«Μια γυναίκα πολεμάει στην πολεμίστρα
Η όμορφη Μαρουλία του κάστρου.
Μια λέαινα δεν φοβάται τα μαχαίρια
Η όμορφη Μαρουλία του κάστρου
Μια αμαζόνα ρίχνεται στη μάχη
Η όμορφη Μαρουλία του κάστρου
Μια ηρωίδα φωνάζει ελευθερία
Η όμορφη Μαρουλία του κάστρου
Μια νεράιδα τραγουδάει στα συντρίμμια».
Μάρτυρας Ιωάννης Σμύρνης
Το Γυναικόκαστρο και ο μάρτυρας Ιωάννης Νάννος ενέπνευσε τον κ. Θανάση Χατζημητάκο, καθηγητή φιλολογίας, ο οποίος συνέθεσε τροπάριο για τον μάρτυρα. Εδώ σε νεοελληνική απόδοση:

“Αναδείχτηκες, ένδοξε, νεομάρτυρα στη Σμύρνη,
γενναίε Ιωάννη, βλαστέ της Θεσσαλονίκης, απόγονε
του Γυναικοκάστρου αξιοθαύμαστε γιατί εσύ πραγματικά
μελετούσες τη δόξα του σεπτού μαρτυρίου, φάνηκες
ως πιστός ακόλουθος του Μωάμεθ, μόνο για να κηρύξεις
ως το μόνο αληθινό Θεό τον Χριστό, τον Κύριο
και Σωτήρα μας.

Από την παραπάνω αναφορά του Θ. Χατζημητάκου στις 29/5/92 στον μάρτυρα Ιωάννη Σμύρνης ιστορικά συμπεραίνεται ότι ο πατέρας του Νάννου Ιωάννης γεννήθηκε στα 1764 στο Αβρέτ Ισάρ, σημερινό Παλαιό Γυναικόκαστρο Κιλκίς. Άρα το Αβρέτ Ισάρ στα 1764 κατοικείται από Έλληνες Χριστιανούς. Επί πλέον επιβεβαιώνεται ότι η ερειπωμένη εκκλησία που βρίσκεται στους πρόποδες του Βυζαντινού Κάστρου προφανώς προϋπήρχε πριν από το 1838 που φέρνει η μαρμάρινη πλάκα στην είσοδο της εκκλησίας:

Την ίδια στιγμή, ο κ. Χατζημητάκος στη μνήμη του νεομάρτυρα Νάννου παραθέτει και το παρακάτω ποιηματοτράγουδο:
Ο ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΝΑΝΝΟΣ
Ρίζα απ' το Γυναικόκαστρο σε γέννησε, νεομάρτυς,
με μπόλι απ' τη Χαλκιδική στου Θερμαϊκού την πόλη
και ασ' έχει μέγα καύχημα της Μικρασίας η Σμύρνη,
τι εκεί έχυσε το γαίμα σου για του Χριστού την πίστη
στου δόλιου Γένους τη σκλαβιά στα δεκαεφτά σου χρόνια.
Μικρό παλικαρόπουλο σαν τους παλιούς μαρτύρους, θέλησες μάρτυς να γενείς και διάλεξες το δρόμο
πρώτα το Μωάμεθ ν' ασπαστείς και έπειτα ευθύς αμέσως
να τον απαρνηθείς σαφώς. Και με την άρνησή σου
οι Τούρκοι εξοργιστήκανε, σου πήραν το κεφάλι.
Επωδός:
Μάρτυς Χριστού μες τα νιάτα σου
δείχνεις λεβεντιά, θάρρος, απόφαση κι ηρωισμό.
Γυναικοκαστρίτης μάρτυρας,
Σμύρνης και Θεσσαλονίκης γιός.
Ζωγραφική
Ιδιαίτερα επηρεασμένος από Γυναικόκαστρο είναι ο σύγχρονος Κιλκισιώτης ζωγράφος Αναστάσιος Αγαθαγγέλου, ο οποίος μελέτησε την ιστορία του βυζαντινού κάστρου, προκειμένου να το αναπαραστήσει στους πίνακές του.

Από το Γυναικόκαστρο εμπνέονται επίσης κάθε χρόνο δεκάδες μικροί ζωγράφοι που συμμετέχουν στο διαγωνισμό παιδικής ζωγραφικής που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της πολιτιστικής εκδήλωσης «Γυναικοκάστρεια».

Θεόδοτος
Για το Γυναικόκαστρο έγραψε και ο Θεόδοτος Γ. Χάρης (Αρχιμανδρίτης Χρύσανθος) κατά κόσμον Θεοχάρης Γ. Τσαμαντουρίδης ο οποίος αφιερώνει στην ποιητική ανθολογία «Απελεύθεροι» το παρακάτω ποίημα:

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ
Θαρρείς πως αντικρίζεις το κάστρο ερειπωμένο,
ερημικά χορταριασμένο και βουβό....
εκεί ψηλά, στο κάστρο, πελώρια δοξασμένο
απ' τα παλιά τα χρόνια, σιωπηλό...
μπαίνεις, σέρνοντας βήματα τωρινά
βήματα σκέψης κι ανάμνησης παλιάς
με πρόσωπο περήφανο, αιώνιο,
μ' ελπίδα ν' ακούσεις χαρούμενη λαλιά
βγαλμένη απ' τα πέρατα, φωνή του Βυζαντίου
γεμάτη θρήνους και ψαλμούς εωθινούς.
Χορτάριασαν τα τείχη, τις γκρεμισμένες πολεμίστρες
με βλέμμα βαρύ θεωρείς, φωλιές πουλιών,
σύντροφοι ταπεινοί μέσα απ' τις κονίστρες
θα ξεπροβάλλουν ξαφνικά μορφές πολεμιστών
μ' ασπίδες, δόρατα κ' εκείνον τον Σταυρό
στον ίδιο που ορκίστηκαν δοσμένοι στο Χριστό,
να πολεμήσουν μέχρι θανάτου
αφοσιωμένοι Χριστιανοί, πιστοί της Ρωμιοσύνης
Καμάρες μεγάλες και μικρές, χωρίς Σταυρό χωρίς θυμίαμα,
εσένα προσκαλούν, Προσκυνητή της σήμερον, και σε παρακαλούν
λίγα λουλούδια εκείθε με πόνο ν' αποθέσεις
κάτι σαν στέφανο τιμής γι' αυτούς που πέθαναν
γι αυτούς που 'πέσαν, γι' αυτούς που φύλαξαν
το Κάστρο Ελληνικό να μείνει, στ' άγια χώματα
της Ρωμιοσύνης φυλαχτό να γίνει...
Τις λίγες ανεμώνες που μάζεψες, προσκυνητή της σήμερον,
εκεί στον πύργο που θεωρεί την πλάση όλη από ψηλά,
εκεί άστες να μαραθούνε...
Στον δοξασμένο Αυτοκράτορα τον Άγιο
που πολέμησε με την ορμή περίσσια, εκεί στον πύργο
στον πύργο που τελευταίος έπεσε, μάρτυρας πύργος
γεμάτος αίματα-γεμάτος στάχτη
γεμάτος λείψανα πιστών-Ελλήνων μαχητών
Ελλήνων δοξασμένων...
Απόθεσε προσκυνητή για την επουράνια κατοικία
κάτι σαν ανεμώνες κάτι σαν θυμίαμα
για να θυμίζει στους δοξαστούς αιώνες
για να δοξάζει τον Θεό.
Δικό μας Κάστρο, δικό μας λείψανο
βουβό κι αν στέκεις, ομολογείς πολλά,
πικρό το μήνυμά σου κι αν είναι θα κλαις γι όλα αυτά
περήφανο υψώνεσαι, πανώριο
σημάδι απροσπέλαστο μιας δόξας τωρινή
που αγκαλιάζει αιωνιότητα.